Document Acties
Doelstellingen
Wat doet de Fryske Akademy
De Fryske Akademy - opgericht in 1938 - is het wetenschappelijk centrum voor onderzoek en onderwijs met betrekking tot Fryslân en zijn bevolking, zijn taal en cultuur in de meest brede zin. Het instituut is gevestigd in het Coulonhûs te Leeuwarden. U kunt ons werk ondersteunen door donateur/stiper te worden. Wetenschappelijk werk bestaat hoofdzakelijk uit studeren. Treden wetenschappers met hun werk naar buiten, dan zult u hen niet snel kunnen betrappen op wereldschokkende uitspraken. Eerder zullen zij veel 'mitsen en maren' gebruiken, want zo werkt de wetenschap. Het werk van de Akademy is echter dikwijlls maatschappelijk van grote invloed. Neem bijvoorbeeld de Akademy-bijdrage tot de status van het Fries als gelijkwaardige taal naast het Nederlands; het indrukwekkende Wurdboek fan de Fryske Taal / Woordenboek van de Friese Taal. De wetenschappers van de Fryske Akademy brengen al ruim zeventig jaar lang dat wat kenmerkend is voor Fryslân in kaart. De Friese taal, geschiedenis en gemeenschap zijn dè onderwerpen waar onderzoek naar verricht wordt. De Akademy heeft in de jaren van haar bestaan meer dan 1000 wetenschappelijke boeken, duizenden artikelen en een groot aantal rapporten over die onderwerpen geschreven.
Het doel van de Fryske Akademy is, zoals de statuten dat verwoorden, is het in stand houden van een werkgemeenschap die zich toelegt op het beoefenen van wetenschap aangaande Fryslân, het Friese volk en de Friese cultuur in de breedst mogelijke betekenis van het woord. In de loop van het bestaan van de Fryske Akademy is op diverse wijzen en met steeds verschillende accenten inhoud gegeven aan die doelstelling. Als we de ontwikkeling van de laatste 10 á 15 jaar beschouwen, kunnen we stellen dat het accent steeds meer is kommen te liggen op professionalisering en internationalisering.
Fryslân en de Friese taal
De Friese taal is één van de belangrijkste terreinen waarop de Akademy onderzoek verricht. De laatste jaren neemt het gebruik van de Friese taal, ook in het taalverkeer van de overheid, gelukkig weer toe. Bovendien zijn in enkele gemeenten de plaatsnamen officieel in het Fries vastgesteld. Dat is wel eens anders geweest. In het onderwijs bijvoorbeeld was het lange tijd een ondergeschoven kindje. De wetenschappelijke aandacht voor de Friese taal en cultuur kon na de oprichting van de Akademy in 1938 flink worden verbreed. Met de productie van de afgelopen zeventig jaar hebben Akademymedewerkers Fryslân in al zijn facetten voorgoed een plaats gegeven op de wetenschappelijke kaart.
Het Fries-eigene
Duizenden publicaties hebben door de Akademy het levenslicht aanschouwd, maar voor veel mensen zijn de Akademy-activiteiten echter nog onbekend. Zou de afstand van 'wetenschap' tot de Friese gemeenschap te groot zijn? Zouden de wetenschappers met hun voorzichtige uitspraken te weifelend overkomen? Is 'wetenschap' te moeilijk? Of bestaat er een vooroordeel dat 'Fries' te weinig voorstelt? De Fryske Akademy benadert het 'Fries' anders: zij wil er gedegen onderzoek naar doen en feiten en verbanden boven water halen. Door onderzoek te doen wordt de kennis over taal, geschiedenis en gemeenschap steeds vergroot en ook op de internationale agenda geplaatst.
Een open instituut
Uit het voorgaande blijkt dat de Akademy eigenlijk een heel open instituut is. Voor en van Fryslân en ieder die er interesse voor heeft. Over de wetenschappelijke publicaties wordt ook nog uitgebreid geschreven in een algemeen informatief tijdschrift, dat de Fryske Akademy uitgeeft. Ut de Smidte fan de Fryske Akademy is een blad dat elk kwartaal verschijnt. Daar staan stukken in over alles wat met de Akademy te maken heeft. En natuurlijk informatie over de nieuwste publicaties. It Beaken is het wetenschappelijk tijdschrift van de Akademy; het blad verschijnt vier keer per jaar en bevat wetenschappelijke bijdragen over uiteenlopende thema's.